وصیت نامه
تعریف و انواع وصیت
وصیت عمل حقوقی است که به موجب آن وصیت کننده (موصی) به طور مستقیم یا بواسطۀ دیگری در اموال یا حقوق خود برای بعد از مرگ تصرف می کند. در همین جا لازم است اشاره شود عناصر وصیت عبارتند از:
1- موصی: یعنی وصیّت کننده، 2- موصی له: کسی که از وصیّت استفاده می کند،3- موصی به: چیزی که به عنوان وصیّت پرداخت می شود،4- وصی: کسی که به وصیّت عمل می کند.
بدیهی است موصی به کسی گفته می شود که اقدام به وصیّت تملیکی یا عهدی می کند و داشتن اهلیت که شامل بلوغ، عقل، اختیار، رشد، افلاس و ورشکستگی و مستی و بیهوشی است، شرط شده است. منظور از موصی له کسی است که به وسیله وصیّت تملیکی مالی به او واگذار می شود. موصی له نیز باید واجد دو شرط باشد تا وصیّت صحیح و نافذ باشد؛ یکی موجود بودن در هنگام وصیّت و دوم اهلیت تملک داشتن. موصی به عبارت از مالی است که مورد وصیّت قرار می گیرد و آن ممکن است عین باشد یا منفعت و یا حق، کلی باشد یا شخصی و امثال اینها. وصی در لغت به معنای سرپرست شرعی و عامل به وصیّت است.
البته وصیت می تواند چهره های گوناگونی داشته باشد و لذا ممکن است وصیت کننده مالی را به کسی ببخشد و یا دیگری را از پرداخت دین و بدهی معاف کند و یا در امور خیریه مانند رسیدگی به امور ایتام سفارشی داشته باشد. بر اساس قانون مدنی وصیت به دو قسم تقسیم می گردد که ذیلاً به توصیف آنها پرداخته می شود.
انواع وصیت:
1-وصیت تملیکی
در واقع، این نوع وصیت عمل حقوقی مجانی یا باصطلاح حقوقی غیر معوض است که اموال شخص متوفی پس از فوتش، به تملّک دیگری در میآید. لیکن در هر صورت این تملیک با قبول وصیت شونده در پی فوت وصیت کننده تحقق می یابد، گرچه دروصیت بر افراد نامحدود و غیر محصور قبول آنها شرط نیست.
نکته حائز اهمیت اینکه؛ قبول موصی له قبل از فوت موصی مؤثر نیست، زیرا موصی می تواند از وصیت خود منصرف شود. لیکن چنانچه موصی له وصیت را بعد از فوت موصی قبول کند و موضوع وصیت را قبض (تصرف) کند، دیگر نمی تواند وصیت را رد کند و بعبارت دیگر، تمّلک موضوع وصیت تحقق می یابد.
2-وصیت عهدی
گاهی شخص وصیتکننده از شخصی میخواهد تا عملی را برایش انجام دهد مثلاً وصیت میکند که بعد از مرگش بعضی از اموالش را وقف کند یا بدهیهای وی را پرداخت کند این نوع وصیت در اصطلاح حقوق وصیت عهدی خوانده میشود.
کسی که مجری انجام وصیت قرار میگیرد در زمان زنده بودن وصیت کننده میتواند با این وصیت مخالفت کند و نپذیرد اما پس از مرگ وی، مجری باید به انجام آنچه که موضوع وصیت متوفی بوده عمل کند. به طور مثال ممکن است شخصی از وصی بخواهد یکصد میلیون به فلانی و خانه اش را به همسرش و یک حج نیابتی برای وی انجام دهند. بدیهی است این امکان وجود دارد که در زمان حیات موصی بلحاظ موانعی مانند خطر جانی نسبت به سفر حج مخالفت شود، لیکن بدون تردید بعد از فوت وی، باید پس از رفع مانع به موضوع وصیت عمل شود
اما وصیت بعد از فوت شخص اثرگذار است و در زمان حیات او اثری ندارد
شرایط صحت وصیت
از جهت شرایط صحت وصیت نامه به دو دسته ذیل تقسیم می شود:
1) وصیت کتبی- کتبی بودن مطالب مندرج در وصیت نامه از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا از آنجاییکه آخرین نوشته (وصیت کننده) به عنوان آخرین اراده وی تلقی می شود، لهذا جهت اطمینان خاطر موصی له (کسیکه بنفع او وصیت شده) ضمن اینکه قانونگذار اختیار هرگونه تغییری را داده، به همین جهت از نظر قانونی وصیت شفاهی قابلیت استناد ندارد.
2) وصیت شفاهی: این نوع وصیت به آن دسته ای اطلاق می شود که در موارد اضطراری مانند جنگ و زلزله نمیتوان تشریفات نوشتن وصیت نامه را رعایت کرد، و بدین جهت در حضور دو شاهد بهطور شفاهی بعمل می آید، مشروط بر اینکه یکی از شاهدان مفاد وصیتنامه را با تاریخ روز، ماه و سال تنظیم کند و به امضای حاضران برساند.
البته اگر وصیتکننده تا زمان عادی شدن شرایط در قید حیات باشد، باید وصیت نامهی خویش را با تشریفات صحیح قانونی تنظیم کند. بنابراین ممکن است شخصی شفاهاً وصیت کند و ورّاث هم به وصیت او عمل کنند، لیکن چنانچه بین آنها اختلافی وجود داشته باشد، برای اثبات آن در دادگاه با مشکل روبرو خواهند شد.
نا گفته نماند که موصي ميتواند در هر شرایطی از وصيت خود برگردد و وصيت دومي بعد از وصيت اول خود صادر کند. در اين صورت وصيت دوم مورد پذيرش است و به اجرا درميآيد.
شرایط طرفین وصیت
الف) شرایط موصی: وصیت کننده باید دارای پنج شرط باشد که عبارتند از: 1- بلوغ 2- عقل 3- اختیار 4- رشد 5- عدم خودکشی. به عبارت دیگر، وصيتکننده بايد اهليت داشته و مجاز به تصرف در اموال خود باشد. لذا وصیت کودک، فرد دیوانه، مست و کسی که مجبور شده باشد و نیز محجوری که از تصرف در اموالش ممنوع است، صحیح نیست.
ب شرایط وصی: وصی یا به عبارتی شخص اجرا کننده وصیت باید بالغ، مسلمان و قابل اطمینان باشد. بنابراین، وصیت به نابالغ، دیوانه و کافر صحیح نیست. ضمناً همین که وصی مورد اعتماد باشد، کافی است گرچه احتیاط آن است که عادل باشد.
از جمله شرایط دیگر اینکه، اگر وصی وصیت را بپذیرد و تا زمان مرگ وصیتکننده آن را رد نکند یا اگر رد کرد، به اطلاع او نرساند، اجرای وصیت بر وی واجب است. لیکن اگر وصی پس از مرگ وصیتکننده از وصیت اطلاع یابد، حق رد آن را ندارد و باید آن را اجرا کند.
اقسام وصیت نامه
گاهی پیش می آید که شخص وصیتکننده، گفتههای خود خطاب به ورثه را بر ورقهای از کاغذ با دستخط خودش مینویسد و از چند معتمد محل نیز میخواهد تا زیر آن را امضا کنند که به آن وصیتنامه عادی می گویند. البته اگر ورثه صحت و درستی آن را تایید کنند، معمولاً در مراجع رسمی پذیرفته میشود.
لیکن از لحاظ اصولی نوشتن وصیت نامه به سه طریق زیر انجام می شود:
الف) وصيت نامه خودنوشت
وصیت نامه خودنوشت به خط وصیتکننده است و دارای تاریخ به روز، ماه و سال به همراه امضای وصیتکننده است. لازم بذکر است به لحاظ پنهان نگاه داشتن وصیت نامه و نیز به جهت تن ندادن به هزینه های محضر، برخی این نوع وصیت را ترجیح می دهند. در حالی که ممکن است به دلیل نداشتن اطلاعات حقوقی و در اثر اشتباهات قانونی، موارد خلاف مقررات در متن وصیتنامه درج شوند.
به عنوان مثال، فردی که قصد نوشتن وصیتنامه خودنوشت را دارد و بر اساس آن، میخواهد یکی از فرزندانش را از ارث محروم کند، با نوشتن چنین وصیتنامهای، بدون دارا بودن اطلاعات حقوقی مورد نیاز در این زمینه، تصور میکند که اموالش در زمان پس از فوت، به طریق دلخواه و مورد نظر به وراثش منتقل شده و فرزند محروم از ارث البته به تصور خودش، هیچ بهره و سهمی از این اموال نخواهد برد. لیکن باید بدانیم بر اساس ماده ۸۴۳ قانون مدنی: وصیت به زیاده بر ثلث ترکه، نافذ نیست؛ مگر به اجازه وراث و اگر بعضی از ورثه اجازه دهد، فقط نسبت به سهم او نافذ است.
با این توصیف، افراد تنها میتوانند تا میزان یک سوم از اموال خود را وصیت کنند و در صورت وصیت بر بیش از آن، نیاز به تایید وتنفیذ ورّاث می باشد. بر این اساس، دو سوم باقیمانده اموال، طبق قانون ارث بین وراث تقسیم میشود؛ زیرا کسی نمیتواند در وصیتنامه خود، وراث خود را از ارث محروم کند مگر اینکه در زمان حیات، تکلیف اموال خود را مشخص کرده باشد.
در وصیت نامه خود نوشت، موصی باید تمام متن را به خط خود نوشته، حتما تاریخ روز، ماه و سال را به خط خود در وصیت نامه درج نماید و حتما باید به امضاء موصی رسیده باشد، مهر و اثرانگشت اعتبار نداشته و جایگزین امضا نمی شود.
به این دلیل شخص بیسواد یا شخص نابینا که امکان نوشتن به خط خود را ندارند، نمیتوانند به صورت خودنوشت وصیت نمایند.
نکته:
برای نوشتن چنین وصیت نامه ای نمی توان وکالت به شخص دیگری داد و این وکالت و وصیت تنظیمی باطل است.
ب) وصيتنامه سرّی
وصیت نامه سرّی، وصیتی است که توسط موصی امضاء و لاک مهر می شود و در اداره ثبت محل اقامت او یا محل دیگری که در آیین نامه وزارت دادگستری معین شده است، به امانت گذارده می شود. بنابراین چنین مواردی مخلوطی از وصیتنامه رسمی و خود نوشت است. لیکن برخلاف وصیت خودنوشت به خط هرکسی میتواند باشد اما به طور مسلّم باید به امضای شخص وصیتکننده برسد و طبق قانون باید به اداره ثبت محل اقامت وصیتکننده یا در مکانی که آییننامه مذکور تعیین کرده تحویل داده شود. البته طبق قوانین امور حسبی، شخص بیسواد نمیتواند وصیتنامهی سرّی تنظیم کند.
لازم نیست که این وصیت نامه به خط موصی بوده یا تاریخ داشته باشد، تنها باید به امضاء او رسیده باشد.
تنها در صورتی که موصی قدرت تکلم نداشته باشد، باید تمام وصیت نامه را به خط خود نوشته و امضاء نموده و در حضور سردفتر اسناد رسمی، روی نوشته قید نماید که این برگ وصیت نامه متعلق به او است.
سردفتر نیز باید روی پاکتی که وصیت نامه در آن است بنویسد که عبارت مزبور را موصی در حضور او نوشته است.
وصیت نامه سری باید لاک و مهر شده و در لفافی پیچیده شود تا بتوان آن را امانت گذاشت.
شخص بیسواد نمیتواند وصیت نامه سری تنظیم نماید و امضاء موصی رکن اصلی این نوع وصیت نامه است، مهر و اثر انگشت اعتبار ندارد.
به دلیل دشواری و تشریفات قانونی سخت این نوع وصیت نامه، در عمل کمتر تنظیم می شود و افراد یا به صورت خودنوشت یا رسمی وصیت نامه تنظیم می نمایند.
ج) وصيتنامه رسمی
بهترین نوع وصیتنامه، وصیتنامه رسمی است؛ زیرا امکان دخل و تصرف و جعل در آن وجود ندارد. به علاوه با ثبت این نوع از وصیت در دفاتر اسناد رسمی، نگرانیهای ناشی از گم شدن، تحریف شدن و از بین بردن وصیتنامه از بین میرود و اراده وصیتکننده از خطرات و وقوع حوادث مصون میماند.
وصیتنامه رسمی، سندی رسمی و لازمالاجرا به شمار میرود و مفاد آن خواه ناظر به اموال منقول باشد و خواه ناظر به اموال غیرمنقول، بدون نیاز به حکم دادگاه، قابل اجرا است و اسناد عادی تاب مقاومت در مقابل اسناد رسمی را ندارند. به عنوان مثال، دادگاهی که گواهی حصر وارثت را صادر میکند، به موضوع صحت اصالت سند و نیز رعایت تشریفات و سایر امور لازم درباره وصیتنامه عادی، به نحوی که در قانون امور حسبی و سایر قوانین مقرر شده است، وارد نشده و رسیدگی نمیکند و فقط مراتب ارائه وصیت مزبور را در گواهی حصر وراثت ذکر میکند و چنانچه از حیث ثلث و مازاد بر آن اختلافی وجود نداشته نباشد، وصیتنامه بدون هیچگونه منعی قابل اجرا خواهد بود.
تنظیم این نوع وصیت نامه برای افراد بی سواد و کسانی که توانایی نوشتن ندارند؛ بهترین راه حل است.
موضوع وصیت نامه
موردی که به آن وصیت می شود باید دارای شرایط ذیل باشد:
1- جایز باشد. 2- دارای منفعت حلال باشد. 3- از ملک شخص وصیتکننده باشد یعنی وصیتکننده باید مالک آن چیزی باشد که وصیت میکند. بنابراین اگر فردی نسبت به اموال دیگران وصیت کند، صحیح نیست، اگرچه مالک آنها نیز اجازه بدهد. 4- آنچه وصیت می شود باید قابلیت نقل و انتقال و معامله داشته باشد، لهذا طبق این قاعده نمیتوان اموال عمومی و موقوفه را مورد وصیت قرار داد. 5- مالی را که در آینده به وجود میآید میتوان وصیت نمود مثلاً سود سپرده ای را که در آینده پرداخت میشود، وصیت کرد. 6- در زمان اجرای وصیت، باید توجه داشت بعضی از واجبات مانند حج واجب و بدهکاری موصی همچون خمس و زکات، باید از اصل مال پرداخت شود. 7- هنگام تنظیم وصیت نامه، وصیت کننده نمیتواند ورّاث را از همه ارث محروم كند یا تمام اموال خود را به یک نفر ببخشد و یا یک یا چند نفر از وراث خود را از ارث محروم کند و الا وصیت نامه وی فقط تا ثلث اموالش صحیح و نافذ است. بنابراین وصیت متوفی تنها تا میزان یک سوم اموال نافذ بوده و اگر متوفی بیشتر از یک سوم اموالش را وصیت کرده باشد، در آن صورت، اجرای وصیت نیاز به اجازه ورّاث دارد.
منبع:پایگاه اطلاع رسانی امورفرهنگی قوه قضاییه
متن دادخواست تنفیذ وصیت نامه عادی
ریاست محترم دادگاه
سلام علیکم با احترام به استحضار می رساند:
مادربزرگم بانو … در مورخ … در کمال صحت و سلامت وصیت نامه عادی را در حضور چند نفر از اقوام تنظیم و در آن … از ماترک را به اینجانب که نوه وی می باشم، وصیت کرده است.
بعد از فوت وی خوانده محترم از پذیرش وصیت نامه و عمل به مفاد آن خودداری می نمایند.
علی هذا، نظر به مراتب یاد شده و اوراق و ضمائم پیوست،تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر تنفیذ وصیت نامه عادی یاد شده را دارم.
مستندات:
دلایل:
- فتوکپی مصدق وصیت نامه
- فتوکپی مصدق گواهی انحصاروراثت
- شهادت شهود
- ارجاع امر به کارشناس
تنفیذ وصیت نامه عادی
تنفیذ وصیت نامه عادی ،نسبت به مال غیرمنقول که مستند آن سند عادی است قابلیت رسیدگی دردادگاه داردو در صورت اقرار اشخاص ذی نفع در ترکه به صحت وصیت، وصیت نامه با رعایت سایر مقررات قانون مدنی معتبر و نافذ خواهد بود.
وصیت تملیکی چیست؟
طبق ماده ۸۲۶ قانون مدنی : "وصیت تملیکی این است که شخص عین یا منفعتی از مال خود را برای زمان بعد از فوتش به دیگری به طور مجانی تملیک کند".
بنابراین، ایجاب از طرف موصی و قبول از طرف موصیٌله به عمل میآید لذا ممکن است دیگر وراث محقق شدن عقد وصیت را قبول نداشته باشند؛ در اینصورت موصیٌله دادخواستی علیه دیگر ورثه به اثبات وصیتنامه تقدیم میکند و تنفیذ آن را درخواست میکند، این درخواست منافاتی با ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ندارد،چون دادگستری مرجع تظلمات عمومی است.
-اگربعد از فوت شخصی ، ورّاث اووصیتنامه خودنوشت را انکار کنند، در اینصورت برای رسیدگی به این ادعا باید به دادگاه حقوقی مراجعه و رسیدگی به آن باید با تشریفات صورت گیرد.
انجام تعهدات ذیل از ترکه متوفی الزامی است وبرعهده وراث متوفی است:
1- مهمترین وظیفه پرداخت هزینه کفن و دفن خود متوفی به اندازه متعارف است.
2- اگر فردی یا افرادی از متوفی طلب داشته و در ازای این طلب از وی، وثیقه یا حق رهنی گرفته باشند، با فوت بدهکار میتوانند بدهی خود را از محل وثیقه یا رهن وصول کرده و از این جهت بر همه بستانکاران و طلبکاران دارای حق تقدم هستند.
3- پرداخت حقوق و دستمزد افراد در خدمت متوفی است، حقوق خدمه خانه برای مدت سال آخر قبل از فوت، حقوق خدمتگزاران بنگاه متوفی برای مدت شش ماه قبل از فوت و دستمزد کارگرانی که روزانه یا هفتگی مزد میگیرند برای مدت سه ماه قبل از فوت جزو دیون فوری است که باید از اموال متوفی پرداخت شود.
4- طلب اشخاصی است که مال آنها به عنوان ولایت یا قیمومت تحت اداره متوفی بوده نسبت به میزانی که متوفی از جهت ولایت یا قیمومت مدیون شده است. این نوع طلب در صورتی دارای حق تقدم خواهد بود که مرگ در دوره قیمومت یا ولایت یا در ظرف یکسال بعد از آن واقع شده باشد.
5- متعاقباً نوبت به طلب پزشک و دارو فروش و مطالباتی که به مصرف مداوای متوفی و خانوادهاش در ظرف سال قبل از فوت رسیده است، می رسد و بعد از آن اگر متوفی مرد باشد، نوبت به پرداخت نفقه و مهریه همسرش می رسد.
6- سپس نوبت به بستانکاران عادی میرسد تا طلب آنها از محل ترکه متوفی پرداخت شود و با پرداخت این قسمت، دیگر ما ترک متوفی صاف شده و بدهی بر گردن او نیست.
7- النهایه، نوبت به اجرای وصیت متوفی میرسد و اگر چیزی از اموال متوفی باقی مانده باشد، آنگاه براساس سهم الارث، بین ورثه تقسیم میشود.
وصیت نامه فضولی:
زمانی یک معامله فضولی محسوب می شود که شخصی که مالک مالی نیست، آن را معامله کند. یعنی مثلا حسن مال محمد را به سعید بفروشد.
حال آیا وصیت فضولی هم داریم؟
پاسخ مثبت است. ممکن است کسی به عنوان فضول مال کسی را وصیت کند. این وصیت چه حکمی دارد؟
اگر فضول مال کسی را منوط به فوت او وصیت کند، وصیت غیر نافذ است. یعنی حسن بگوید مال محمد بعد از فوت محمد به علی برسد.
اما اگر فضول مال کسی را منوط به فوت خودش وصیت کند، وصیت باطل است. یعنی حسن بگوید مال محمد بعد از فوت من به علی برسد.
وصیت میت تا چه اندازه مورد پذیرش است؟
قانون مدنی ایران می گوید وصیت فرد فقط نسبت به یک سوم اموال باقی مانده از او مورد پذیرش است. اگر متوفی بیشتر از یک سوم اموال خود را وصیت کند، ورثه باید وصیت او را نسبت به میزان بیشتر از یک سوم، تنفیذکنند اگر بعضی از ورثه وصیت متوفی نسبت به میزان بیشتر از یک سوم را بپذیرند و بعضی نپذیرند، وصیت فقط نسبت سهم کسانی که وصیت را پذیرفته اند اجرا می شود.
یعنی در مورد 1/3 اموال، نسبت به سهم همه اجرا می شود. اما در مورد مقدار بیشتر از 1/3 اموال متوفی، فقط نسبت به سهم کسانی اجرا می شود که وصیت را اجازه کرده اند و آن را پذیرفته اند.
نحوه ابطال وصیت
ممکن است هر یک از ورثه یا افراد دیگری مانند طلبکاران متوفی تقاضای ابطال وصیت نامه را مطرح کنند. ابطال وصیت نامه می تواند به دلایل زیر باشد:
- متوفی در زمان تنظیم وصیت نامه محجور بوده و اهلیت تنظیم وصیت نامه را نداشته باشد. یعنی دچار جنون، صغر یا سفاهت بوده است.
- متوفی با اراده و اختیار خود وصیت نامه را تنظیم نکرده و در زمان تنظیم وصیت نامه تحت فشار بوده است.
- متوفی ضمن وصیت نامه خود، یک یا چند نفر از وراث را از ارث محروم کرده باشد.
- دلایلی وجود داشته باشد که نشان دهد متوفی از وصیت خود رجوع کرده است.
- متوفی نسبت به مالی از اموال خود که توقیف شده است وصیت نماید.
- مشخص شود که متوفی با وصیت خود قصد فرار از دین داشته است.
- متوفی اقدام به خود کسی کرده و در فاصله ی اقدام خود و مرگ وصیت کرده باشد.
- متوفی مال وقفی یا اموال عمومی را وصیت کرده باشد.
- هر گاه متوفی دو وصیت نامه داشته باشد که تاریخ آنها معلوم نباشد و مفاد دو وصیت نامه با هم تعارض داشته باشد.
در هر یک از موارد فوق ذی نفع می تواند با تقدیم دادخواست ابطال وصیت نامه را از دادگاه تقاضا کند. او باید دلایل خود را به دادگاه ارائه دهد. سپس دادگاه با بررسی این دلایل در مورد تصمیم خواهد گرفت.
آیا وصیت کسی که خودکشی کرده پذیرفته می شود؟
اگر شخص پیش از اینکه اقدام به خودکشی کند وصیتی نماید،وصیت نافذومعتبراست.
اگر شخص بعدازاقدام به خودکشی ،وصیتی نمایدوزنده بماند،وصیت نافذومعتبراست.
اگر شخص بعدازاقدام به خودکشی ،وصیتی نمایدودراثرخودکشی بمیرد،وصیت اوباطل است.
قانون مدنی فرضی را پیش بینی کرده که شخصی اقدام به خودکشی می کند، مثلا خود را مجروح یا مسموم می نماید. اگر بعد از انجام این اعمال وصیتی نماید و در نهایت بمیرد، وصیت او باطل است. اما اگر در نهایت فوت نکند وصیت او نافذ است.
آیا در وصیت نامه می توان کسی را از ارث محروم کرد؟
خیر- هیچ کس نمی تواند وصیت کند که به شخصی از وراث او ارث نرسد. اساسا چنین وصیت نامه ای قابل ابطال است.
وصیت شخصی که وارث ندارد
شخصی که وارثی ندارد میتواند در مورد تمام اموال خود وصیت کند
بیمه عمر وصیت محسوب میشود؟
وصیت نامه در مورد بیمه عمر صحیح نیست و بیمه عمر را نباید وصیت نامه محسوب کرد .
تنظیم وصیت نامه بدون رعایت قانون
وصیت نامه ای که بدون رعایت تشریفات قانونی تنظیم شود در مراجع رسمی پذیرفته نیست مگر اینکه اشخاص ذینفع در اموال متوفی به صحت آن اقرار کنند . اگر همه وراث اقرار به صحت وصیت نامه کنند وصیت نامه صحیح است . ولی اگر فقط برخی وراث به صحت وصیت نامه اقرار کنند ، در این صورت به نسبت سهم الارث وارثی که اقرار کرده است صحیح خواهد بود . گروه حقوقی وکیل 24 لازم به ذکر میداند اقرار به صحت وصیت نامه شفاهی باید بعد از فوت صورت گیرد تا موثر باشد ، زیرا پیش از فوت وراث به معنای واقعی ذینفع نیستند .
وصیت به مال آینده
مال مورد وصیت اگر مردد یا مجهول باشد چنین وصیتی باطل است ولی اگر وصیت نامه راجع به مالی باشد که قابلیت وجود در آینده را داشته باشد ، چنینی وصیتی صحیح است . مثل وصیت به محصول مزرعه گندم .
اعتراض به تاریخ وصیت نامه خودنوشت
در موردی که اصالت وصیت نامه محرز باشد؛ ولی به درستی تاریخ آن اعتراض می شود، مدعی کسی است که تاریخ را برخلاف ظاهر نادرست می داند و باید آن را در دادگاه ثابت کند. در این دعوا شهادت به تنهایی نمی تواند کافی باشد (ماده ۱۳۰۹ قانون مدنی) و مدعی باید با استناد اقرار موصی یا اسناد دیگر غلط بودن تاریخ را اثبات نماید.
مدارک و شرایطی که برای رسیدگی به دعوای تنفیذ وصیتنامه در دادگاه و مراجع قانونی لازم است؟
برای رسیدگی به دعوی تنفیذ در خصوص وصیت نامه داشتن کپی از وصیتنامه، گرفتن شهادت شهود و ارجاع دادن این امر به کارشناسی می باشد هم چنین مطابق ماده ۲۹۱ قانون امور حسبی و رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور، وصیتنامه عادی در صورتی قابلیت تایید و تنفیذ از جانب افرادی که در این مورد حکم می دهند را دارد که از جانب افراد ذی نفع به صحت آن مشخص شود
بر خلاف این موارد ذکر شده حتی اگر دلایل ثابت شده دیگری برای درست بودن وصیت نامه عادی در دسترس باشد، دادگاه حق تایید کردن و تنفیذ وصیت نامه را به در هیچ شرایطی ندارد و اگر برخی از افراد ذی نفع، مفاد وصیت نامه را تایید کنند و اشخاص دیگر تایید نکنند، در حق افرادی که وصیت نامه را به تایید رسانده اند و به درستی آن شهادت داده اند، قابلیت تنفیذ را خواهد داشت ؛ بجز موارد ذکر شده در هیچ عنوانی دعوی تایید و تنفیذ وصیت نامه قابلیت شنید شدن را ندارد.
